Kategoria wpisów: Książka

Zaledwie kilka dni temu opisywałem książkę „Kontrola” napisaną przez Wiktora Suworowa, teraz nastąpił czas aby wspomnieć nieco o samym autorze. Władimir Bogdanowicz Rezun, bo właśnie tak naprawdę nazywa się ta osoba, to były radziecki szpieg rosyjskiego wywiadu wojskowego (GRU) a zarazem komandos elitarnej jednostki jaką jest Specnaz. W latach 1974-1978 był rezydentem GRU w Genewie, wtedy to właśnie podjął decyzję o ucieczce do Wielkiej Brytanii.

W ZSRR za zdradę został zaocznie skazany na karę śmierci. Pomimo rozpadu całego związku, do dnia dzisiejszego wyroku nie uchylono, zaś Rezun jest chroniony przez odpowiednie służby specjalne. Jego czynu nie traktujcie jako całkowite zdradzenie idei oraz narodu – najpierw zapoznajcie się z „Akwarium”, w którym opisuje on własną historię krok po kroku – od zwerbowania do wywiadu, poprzez mordercze treningi i karierę w Specnazie aż do zatrważającego finału w Genewie. Problem na którym się natknął doskonale opisuje początek książki:

Mamy bardzo prostą zasadę: rubel za wejście, dwa za wyjście. To znaczy, że wstąpić do organizacji jest trudno, ale znacznie trudniej ją opuścić. Teoretycznie dla wszystkich jej członków przewidziano tylko jedno wyjście: przez komin. Dla jednych z najwyższymi honorami, dla innych hańbiące, ale komin jest tylko jeden. Tylko prez ten komin odchodzimy z organizacji…

Nie pamiętam już dokładnie kto i w jakich okolicznościach polecił mi książki Suworowa, pamiętam jednak doskonale szok jaki wywołało we mnie przeczytanie Akwarium. Polecam ją wszystkim osobom interesującym się realiami działania rosyjskich służb wywiadowczych podczas zimnej wojny: sposobami rekrutacji, hierarchii wewnętrznej a także wymierzania sprawiedliwości w razie nieposłuszeństwa czy choćby niepewności. Po jej przeczytaniu sięgnąłem po następne a potem kolejne tytuły napisane przez Władimira Bogdanowicza, w następnych wpisach znajdziecie kolejne opisy.

Atak muzułmańskich terrorystów niszczy syberyjską rafinerię. Związek Radziecki staje w obliczu kryzysu energetycznego. Politbiuro postanawia zdobyć roponośne tereny siłą. Na Kremlu powstaje Czerwony Sztorm – strategiczny plan uderzenia na Zachód…

Czy wyobrażaliście sobie kiedyś III Wojnę Światową? Jeżeli tak, wizja ta najprawdopodobniej przedstawiała nuklearny holocaust, a w efekcie całkowitą zagładę ludzkości podczas wojny trwającej niespełna kilka godzin. Tom Clancy w swojej powieści „Czerwony Sztorm” przedstawia nam inny scenariusz – atak ZSRR na Europę Zachodnią ma tylko i wyłącznie odwrócić uwagę NATO od terenów roponośnych, żaden kraj nie używa jednak broni masowego rażenia ponieważ liczy się z efektami odwetu.

Książka ta jest warta lektury z kilku powodów: Clancy to znawca i miłośnik militariów, możemy więc liczyć na naprawdę rozbudowane opisy sprzętu, jego funkcjonowania i przeznaczenia. Kilka rozwijających a później łączących się wątków nie pozwala nam się nudzić (w ogóle to jak opis takie wojny może być nudny?) – razem z bohaterami przeżywamy między innymi nocny rajd eskadry F-117 nad Niemcami, sowiecką inwazję na Islandię, a nawet złożone i niebezpieczne akcje okrętów podwodnych na Atlantyku. Krótko mówiąc: świat pogrążony w wojnie…

Myli się ten, kto sądzi, iż jest to pisana wersja Red Alert’a – oba tytuły nie mają ze sobą nic wspólnego i w żaden sposób nie możemy ich przyrównywać. Niewątpliwą zaletą tytułu jest fakt, iż niesamowicie wciąga na długie godziny a zakończenie jest dosyć zaskakujące (oczywiście nie mam zamiaru go tu podawać). Wady? Niestety pewna istnieje – czytając czuje się proamerykańską postawę autora, niektórych może to naprawdę denerwować, ponieważ wyniki walk nie zawsze są takie jakie być powinny. Mimo wszystko, polecam ;)

Twórcy materializmu dialektycznego uważali, że socjalizm to kontrola. Mieli rację. W kapitalizmie każdy ma własna miskę, talerz czy menażkę. W socjalizmie jest jeden wspólny kocioł i sprawiedliwy podział. W kapitalizmie nie ma tego, który rozdziela. Dlatego kapitalizm to wolność. Natomiast społeczeństwo sprawiedliwości społecznej musi mieć grupę ludzi kontrolujących wszystkie dobra i sprawiedliwie je dzielących. Ten, kto stoi przy kotle, ten, kto dzieli, uzyskuje tak wielka władze, o jakiej nie śniło się żadnemu kapitaliście. Socjalizm to władza mniejszości, to władza tych, którzy pilnują wspólnego kotła. Każda sprawiedliwość społeczna rodzi władze tych, którzy te sprawiedliwość urzeczywistniają. Sprawiedliwość to kategoria subiektywna. Ci, którzy pilnują kotła arbitralnie ustalają, co to jest sprawiedliwość. Tych przy kotle też trzeba kontrolować. I co jakiś czas segregować seriami z automatu…

Wstęp chyba wyjaśnia naprawdę wiele. Książka zatytułowana po prostu jako „Kontrola” napisana została przez Władimira Bogdanowicza Rezuna (o nim będzie kiedy indziej) i opisuje działania rządu ZSRR umożliwiające kontrolę obywateli podczas tzw. Wielkiej Czystki pod koniec lat 30′ ubiegłego wieku. Dlaczego postanowiłem o niej napisać? Ponieważ moim zdaniem jest naprawdę warta uwagi – akcję rozpoczyna rozstrzelanie przez tytułowe oddziały Kontroli… głównej bohaterki, Nastii Strzeleckiej.

W dalszych rozdziałach cofamy się w czasie i poznajemy losy Nastii. Osoba ta nie jest postacią autentyczną, lecz to wcale nie jest istotne, i bez tego książka w doskonały sposób oddaje ogrom terroru, bezlitosności i całkowitej obojętności rządów Stalina. Nie będę się rozpisywał na temat fabuły ponieważ nie ma to raczej sensu, aby odczuć efekt trzeba to po prostu samemu przeczytać. Powiedzieć mogę jedno: jeszcze w żadnej książce nie przedstawiono mi egzekucji ponad czterystu osób jako normalnej, typowej codzienności nie wartej uwagi nie mówiąc już o zapamiętaniu… Przesada? Może, mimo to świetnie oddaje pewien cytat:

„Śmierć jest rozwiązaniem wszystkich problemów

Nie ma człowieka, i nie ma problemu…”

Wcale nie trzeba szukać autora tej wypowiedzi – dla osób choć trochę interesujących się przeszłością jest on chyba już znany. Książkę jednym słowem polecam – jest niesamowicie mocna, ale to dobrze, tak powinny wyglądać realistyczne opisy.